Oferta edukacyjna

 


Aktualności

Oferta na rok szkolny 2020/2021 uwzględnia sytuacje epidemiczną w kraju oraz proces rozbudowy siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności. Zapraszamy do korzystania z oferty on-line oraz oferty działań plenerowych (aplikacja mPamięć – POBIERZ).


Sztuka w służbie Pamięci

Cykl warsztatów dla grup szkolnych i uczestników indywidualnych (z opiekunami), towarzyszący realizacji projektu „Sztuka w służbie Pamięci” (WIĘCEJ), dofinansowanego w ramach programu „Narodowa kolekcja sztuki współczesnej” Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Historia w obrazach?… Zapraszamy do niezwykłej podróży w czasy PRL-u opowiadanego przez pryzmat sztuki – z perspektywy twórców i ich dzieł. W roku 1947 Bolesław Bierut deklarował: „Musimy, tak jak we wszystkich innych dziedzinach naszego życia, przejść do planowania także w dziedzinach kultury i sztuki”.  Chociaż blisko dekadę później, w 1956 roku, rozpoczął się oficjalnie proces destalinizacji i poluzowano rygorystyczne oczekiwania zasad socrealizmu jako metody twórczej, to kultura nadal pozostawała politycznie zniewolona na różnych płaszczyznach. W jaki sposób radzili sobie z tym stanem polscy artyści w latach 80. XX wieku? Jak reagowali na najtragiczniejsze wydarzenia, w tym wprowadzenie stanu wojennego czy zabójstwo Grzegorza Przemyka? Jakie treści i emocje społeczeństwa przekazywali w swoich dziełach? Gdzie szukali azylu i przestrzeni twórczej wolności? Czy ich sztuka może być dla nas dokumentacją tamtych czasów? Podczas warsztatów uczestnicy mają niepowtarzalną okazję poznania sztuki jako źródła historycznego. Dowiedzą się również, co było istotą Ruchu Kultury Niezależnej i przykościelnego ruchu wystawienniczego oraz na czym polegał artystyczny bojkot mediów pod hasłem „Głos, który jest milczeniem”.

Warsztaty mogą być realizowane w ramach podstawy programowej z historii, a także historii sztuki. Uzupełnieniem spotkań są infografiki i materiały uzupełniane przez uczestników podczas zajęć.

  • Historia ze sztuki. O sztuce jako źródle historycznym do historii PRL (14-18 lat)
  • Raport z oblężonej galerii. Kultura i jej twórcy w latach 80. w PRL (14-18 lat)
  • Barwy stanu wojennego (14-18 lat)
  • Historia ze sztuki. Wydarzenia historyczne w obrazach (8-13 lat)
  • (Nie)zależni. Artyści w służbie wolności (8-13 lat)
  • Barwy stanu wojennego (8-13 lat)

Istnieje możliwość realizacji zarówno cyklu, jak i pojedynczych zajęć. Warsztaty są bezpłatne.

Prowadzenie zajęć: Anna Piontek

Miejsce: w siedzibie zamawiającego / szkoły, instytucje / on-line
Terminy: do uzgodnienia
Czas: 45-60 min.
Zapisy: indywidualne ustalenia telefoniczne lub e-mailowe
Terminy / zapisy / pytania: anna.piontek@scwis.pl

Ze względu na rozbudowę siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w roku szkolnym 2021/2022 lekcje prowadzone są w zainteresowanych współpracą placówkach oświatowych i instytucjach kultury na podstawie indywidualnych uzgodnień, uwzgledniających aktualną sytuacje epidemiczną w miejscu realizacji zajęć.

Realizujemy również zajęcia w formule on-line. Nauczyciel zobowiązany jest do utworzenia spotkania i  przesłania odpowiedniego linka logowania lub numeru ID do uczniów oraz pracownika ŚCWiS prowadzącego zajęcia. Zajęcia nie są nagrywane. Nauczyciel jest zobowiązany do obecności podczas zajęć i dbania o zachowanie porządku.


Bieg Dziewięciu Górników

Uczestnicy biegu upamiętniają tragedię z 16 grudnia 1981 r. i oddają hołd Dziewięciu Górnikom, zastrzelonym podczas pacyfikacji kopalni „Wujek”. Bieg odbędzie się 16 grudnia 2020 r., w 39. rocznicę pacyfikacji kopalni „Wujek”. Ma on wyjątkowo charakter zamknięty, ze względów epidemicznych w tym roku pobiegnie 9 biegaczy w imieniu setek uczniów szkół podstawowych i średnich, którzy zawsze uczestniczyli w akcji. Mamy nadzieję, że w 2021 roku bieg powróci do pierwotnej, otwartej formuły.

Dzięki scenariuszowi lekcji, przygotowanego we współpracy z jednym z nauczycieli Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Juliusza Słowackiego w Chorzowie, Panem Krystianem Kazimierczukiem, można aktywnie przygotować uczniów do biegu podczas godzin lekcyjnych.
Scenariusz do pobrania za pomocą linku: Scenariusz lekcji – K. Kazimierczuk

 

Więcej informacji o współpracy ze szkołami: artykuł Moniki Rosińskiej o współpracy z SCWiS

Scenariusz lekcji Moniki Rosińskiej: scenariusz – Stan wojenny w Polsce

 

Uczestnicy: delegacja 9 uczniów
Miejsce: Finał biegu ma miejsce pod Pomnikiem Krzyżem Poległych Górników w Katowicach
Czas: do godz. 14
Termin: 16 grudnia 2020 r.


Spacery po Katowickiej Hałdzie – przykopalnianej dzielnicy Katowic / przestrzeń pamięci

Grupom zorganizowanym proponujemy spacery z przewodnikiem po najbliższej okolicy kopalni „Wujek” w Katowicach. Jest to nie tylko ciekawy przykład dzielnicy podporządkowanej pod jeden duży zakład przemysłowy ale przede wszystkim miejsce noszące wiele śladów bohaterskiej walki o godność, sprawiedliwość i wolność Polaków. Wymowny Pomnik – Krzyż jest centralnym punktem przestrzeni pamięci ale nie jedynym! W trakcie spaceru uczestnicy odwiedzają kilka mniej znanych miejsc pamięci. Jedne są symboliczne, inne są realnym dowodem przeszłości. Uczestnicy odwiedzając kolejne punkty spaceru dowiadują się o powstaniu „Solidarności” w kopalni „Wujek”, przebiegu tragicznego strajku 13-16 grudnia 1981 r. oraz o pamięci tej tragedii w latach kolejnych. 

Uczestnicy: grupy do 30 osób
Miejsce: Katowice – Brynów, dokładne miejsce zbiórki do uzgodnienia
Czas: do 2 h (wariant 2,5 km), do 3 h (wariant 4,5 km z Parkiem Kościuszki i wieżą spadochronową)
Terminy: od wiosny do jesieni


Relacje świadków w internecie!

Na naszej stronie internetowej  zamieszczamy relacje świadków historii. Udało nam się porozmawiać z jednymi z najważniejszych przedstawicieli opozycji antysystemowej lat 80. Wśród nich znaleźli się nie tylko „szeregowi” członkowie Solidarności, ale też z przywódcy legalnej jak i podziemnej Solidarności (władz lokalnych i z Komisji Krajowej). Ich relacje mogą być wykorzystywane podczas lekcji historii czy wiedzy o społeczeństwie.

Relacje można oglądać tutaj.


Plakaty edukacyjne dla szkół

Aktualnie rozdajemy bezpłatnie dwa zestawy plakatów edukacyjnych:

  1. Z okazji 100-lecia drugiego powstania śląskiego, przygotowaliśmy dla szkół plakaty: „I powstanie śląskie”, „II powstanie śląskie”, „Plebiscyt na Górnym Śląsku” i „III powstanie śląskie” z rysem historycznym i kalendarium. Zestaw składa się z 4 plakatów o wymiarach 100 x 70 cm (możliwość zwinięcia w rulon). 
  2. Z okazji 40-lecia utworzenia NSZZ „Solidarność”, przygotowaliśmy dla szkół plakaty: „Porozumienia sierpniowo-wrześniowe 1980 r.” oraz „Czas Solidarności 1980 r.” Zestaw składa się z 2 plakatów o wymiarach 100 x 70 cm (możliwość zwinięcia w rulon).
  3. Z okazji 100-lecia plebiscytu na Górnym Śląsku, przygotowaliśmy dla szkół plakat stanowiący reprint mapy z 1921 roku ukazującej wyniki głosowania, wraz z obszernym komentarzem historycznym.

Odbiór, po wcześniejszym zamówieniu, w trakcie imprez organizowanych przez Śląskie Centrum Wolności i Solidarności. Po odebraniu plansze przechodzą dożywotnio na własność szkoły.

Plansze są także dostępne na naszej stronie internetowej w zakładce Do pobrania -> Edukacja, z możliwością samodzielnego wydruku.


Gra terenowa ,,Zakup kontrolowany”

Uczestnicy podzieleni na grupy przeniosą się w realia PRL, w których będą mieli za zadanie zdobycie wszystkich zakupów z listy zrobionej przez mamę. Tylko wiedza, refleks i spryt umożliwią wygraną – kto pierwszy, ten lepszy!

Uczestnicy: grupy do 30 osób
Miejsce: przestrzeń pamięci wokół Pomnika-Krzyża w Katowicach-Brynowie
Czas: około 1 godziny
Terminy: od wiosny do jesieni


Warsztaty „Konspirator”

/zajęcia zawieszone z powodu rozbudowy gmachu ŚCWiS/

Farba drukarska, powielacz… „Solidarność”! Warsztaty „Konspirator” zabiorą dzieci do „podziemnej” drukarni, gdzie zapoznają się z warunkami pracy opozycyjnej w latach 80.
Dla uczniów jest to jedyna w swoim rodzaju możliwość zapoznania się z realiami działalności opozycyjnej w latach 80. W czasie warsztatów dzieci będą miały możliwość przygotowania, a także wydrukowania swojej własnej „bibuły”.

Uczestnicy: uczniowie szkół podstawowych
Miejsce: Śląskie Centrum Wolności i Solidarności
Czas: około 45 min.
Terminy: zajęcia zawieszone


Uczymy Pamięci – lekcje i warsztaty edukacyjne

Oferta edukacyjna Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności została przygotowana z myślą o grupach zorganizowanych uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Zajęcia są niepowtarzalną okazją do skorzystania z wiedzy historyków: zarówno pracowników ŚCWiS, jak i naukowców badających dzieje Polski i Śląska w XX wieku, a przede wszystkim historię „Solidarności”, stanu wojennego oraz pacyfikacji kopalni „Wujek” w 1981 roku. Tematy lekcji umożliwiają ich wykorzystanie w ramach realizacji podstawy programowej nie tylko z historii, ale również języka polskiego czy historii sztuki. Zajęcia mogą być połączone ze zwiedzaniem wystawy stałej Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności oraz miejsc kluczowych dla wydarzeń 16 grudnia 1981 i bezpośrednimi spotkaniami ze świadkami historii.

Ze względu na rozbudowę siedziby Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności w roku szkolnym 2020/2021 lekcje prowadzone są w zainteresowanych współpracą placówkach oświatowych i instytucjach kultury na podstawie indywidualnych uzgodnień, uwzgledniających aktualną sytuacje epidemiczną w miejscu realizacji zajęć.

Realizujemy również zajęcia w formule on-line. Nauczyciel zobowiązany jest do utworzenia spotkania i  przesłania odpowiedniego linka logowania lub numeru ID do uczniów oraz pracownika ŚCWiS prowadzącego zajęcia. Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest włączenie kamerki internetowej. Zajęcia nie są nagrywane. Nauczyciel jest zobowiązany do obecności podczas zajęć i dbania o zachowanie porządku.

Tematy lekcji dla szkół podstawowych:

  • Powstania śląskie (kl. 7–8)
  • Czworonożni przyjaciele (kl. 4)
  • Papież Jan Paweł II (kl. 4 i kl. 8)
  • Przełomy PRL: ’56, ’68, ’70, ’76 (kl. 8)
  • Bohaterowie „Solidarności” (kl. 4, kl. 8)
  • Porozumienia sierpniowe (kl. 8)
  • „O kulcie jednostki i jego następstwach” – stalinizacja w PRL (kl. 8)
  • Piosenki wolności? – kultura muzyczna w PRL (kl. 8)
  • Transformacja czy Armagedon? Przemiany społeczno-gospodarcze lat 90. XX wieku (kl. 8)
  • „Pomożecie…?” Dekada Edwarda Gierka 1970-1980 (kl. 8)

Tematy lekcji dla szkół ponadpodstawowych:

  • Jan Paweł II i jego wpływ na przemiany w Polsce
  • Ruch społeczny „Solidarność” w regionie i w kraju
  • Opozycja polityczna PRL
  • Zakazani literaci
  • Film wobec cenzury
  • Wybory czerwcowe 1989 r.
  • Inwigilacja w PRL
  • „Ludzie potrzebują cara, którego mogą czcić…” – proces stalinizacji w PRL (1948–1956) i jego skutki
  • Inżynierowie dusz – cenzura w PRL
  • „Lekarstwo było gorzkie i jeszcze nie działa” – skutki polskiej transformacji społeczno-gospodarczej w latach 90. XX wieku
  • Mniejsze zło? Przyczyny i skutki wprowadzenia stanu wojennego w Polsce
  • „Pomożecie…?” Dekada Edwarda Gierka 1970–1980 

Cykl Sztuka jako źróło historyczne (możliwość realizacji w szkołach ponadpodstawowych i podstawowych, zarówno cyklu, jak i pojedynczych zajęć):

  • Nie tylko katakumby – jazz w powojennej Polsce
  • „Nie muszą rozumieć. Mają się nas bać” – muzyka w służbie wolności
  • Trawa zielona i niebo błękitne – socrealizm w praktyce
  • Gdyby budynki mogły mówić… Przemiany w architekturze od XIX do XXI wieku
  • Między świątynią a galerią – Niezależny Ruch Wystawienniczy lat 80. XX wieku
  • Jak czytać miasto? Przemiany architektoniczne Katowic
  • Muzeum, biblioteka, archiwum, czyli po co nam dziedzictwo

Cykl Lekcje wolności i solidarności (możliwość realizacji w szkołach ponadpodstawowych i podstawowych, zarówno cyklu, jak i pojedynczych zajęć):

  • Totalna utopia. Totalitaryzmy XX i XXI wieku
  • Dobra, potrzebna, prawdziwa? Informacja wobec cenzury w XX i XXI wieku
  • Wojna czy pokój? W poszukiwaniu tożsamosci na pograniczach Europy Środkowo-Wschodniej

Uczestnicy: uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych
Miejsce: w siedzibie zamawiającego / szkoły, instytucje / on-line
Terminy: do uzgodnienia
Czas: 45 – 60 min. / zajęcia on-line 35 min.
Zapisy: indywidualne ustalenia telefoniczne lub e-mailowe
Terminy / zapisy / pytania: indywidualne – tel.: 32 6012108 / e-mail: biuro@scwis.pl


 Festiwal Piosenki „O Wolności”

Przegląd piosenek patriotycznych, związanych z wolnością oraz twórczości opozycyjnej w latach 80. Festiwal organizowany jest wspólnie z Instytutem Pamięci Narodowej w Katowicach.

Uczestnicy: młodzież w wieku 14-24 lat
Miejsce: Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego w Katowicach
Terminy: kwiecień 2021 r.
Zapisy: zgłoszenia uczestnictwa telefoniczne lub e-mailowe.


TRWA ROZBUDOWA MUZEUM – IZBY PAMIĘCI KOPALNI „WUJEK”

MUZEUM JEST NIECZYNNE DLA ZWIEDZACYCH ZARÓWNO INDYWIDUALNIE JAK W GRUPACH ZORGANIZOWANYCH

PONOWNE OTWARCIE PLANOWANIE JEST WGRUDNIU 2021 R.

 

Organizacja wydarzeń jest możliwa po wcześniejszej rezerwacji.

Prosimy o zgłoszenia telefoniczne lub mailowe pod numerem tel. 32 601 21 08

email: biuro@scwis.pl

 

Śląskie Centrum Wolności i Solidarności

ul. Wincentego Pola 38

40-596 Katowice