Dawne budynki kopalni "Wujek" zyskują nowe życie. Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z "Wujka" realizuje projekt "Śląska tożsamość. Adaptacja budynków historycznych kopalni Wujek na potrzeby działalności kulturalnej Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności-Etap 1".

Celem tych działań jest umożliwienie w pełni prowadzenia działalności statutowej ŚCWiS, w tym działalności kulturalnej, edukacyjnej, archiwalnej. Cały kompleks budynków znajduje się w katowickiej dzielnicy Brynów, w której zlokalizowane jest przykopalniane osiedle górnicze. Lokalna społeczność ma ograniczony dostęp do infrastruktury kulturalnej, m.in. ze względu na wyburzony w 2023 roku Zakładowy Dom Kultury przy KWK "Wujek". W związku z tym planujemy, aby Śląskie Centrum Wolności i Solidarności przejęło rolę miejsca dostępnego dla mieszkańców dzielnicy z szeroką ofertą kulturalną, a także aby pełniło rolę miejsca spotkań lokalnej społeczności, zgodnie z oczekiwaniami mieszkańców dzielnicy, miasta i regionu.

Otrzymaliśmy na ten projekt dotację ze środków Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, Priorytetu FESL.10.00 – Fundusze Europejskie na transformację, Działanie 10.09 Ponowne wykorzystanie terenów poprzemysłowych, zdewastowanych, zdegradowanych na cele rozwojowe regionu.

Wartość projektu: 20 716 462,95 zł
Wysokość wkładu z Funduszy Europejskich: 15 852 689,21 zł

Chcemy, aby na rozbudowie ŚCWiS skorzystały różne grupy społeczne, m.in.:

Mieszkanki i mieszkańcy regionu zainteresowani historią regionu, dziedzictwem przemysłowym oraz ofertą integracyjną i kulturalną. To dla nich chcemy organizować w nowych wnętrzach ciekawe spotkania i stąd wyruszać na wycieczki i spacery historyczne.

Lokalna społeczność miasta i dzielnicy, w której znajduje się kompleks budynków ŚCWiS. Od czasu wyburzenia w 2023 roku Zakładowego Domu Kultury przy KWK "Wujek" mieszkanki i mieszkańcy Brynowa mają ograniczony dostęp do infrastruktury kulturalnej. Nasze Centrum będzie dla nich miejscem spotkań, proponując szeroką ofertę kulturalną.

Byli pracownicy kopalni i osoby związane ze środowiskiem górniczym, których chcemy zaprosić do współtworzenia miejsca dbającego o górniczą tożsamość lokalnej społeczności.

Działacze opozycji antykomunistycznej z lat 80. XX wieku i ich rodziny. Dla nich chcemy być miejscem pamięci i dialogu międzypokoleniowego oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym.

Dzieci i młodzież, do których kierujemy ofertę edukacyjną.  W nowych pomieszczeniach będą odbywać się warsztaty, lekcje tematyczne, debaty oksfordzkie, zajęcia artystyczne oraz działania wolontariackie.

Nauczyciele, edukatorzy i instytucje oświatowe. Dla nich będziemy mieć zaproszenie na lekcje tematyczne czy warsztaty medialne z zakresu notacji historycznych.

Studenci, naukowcy, badacze, pasjonaci historii. Chcemy udostępnić im nową bibliotekę i zbiory archiwalne.

Twórcy i odbiorcy kultury, nieprofesjonalne grupy artystyczne, lokalni artyści, amatorskie zespoły muzyczne i teatralne, uczestnicy warsztatów artystycznych. Dla nich powstaje przestrzeń do prezentacji twórczości i aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym regionu.

Wolontariusze i osoby zainteresowane aktywnością społeczną. W nowych pomieszczeniach znajdzie się miejsce m.in. na działalność Akademii Wolontariatu.

Osoby z niepełnosprawnościami oraz ze szczególnymi potrzebami. Z myślą o nich zaprojektowaliśmy w nowych przestrzeniach wszelkie udogodnienia umożliwiające poruszanie się, kontakt z obsługą Centrum i odbiór prezentowanych tu treści.

W I etapie projektu, w latach 2024-2026, dwa sąsiadujące z Centrum kopalniane budynki – dawnej straży pożarnej oraz oddziału instalacyjnego – zostaną przekształcone w nowoczesną przestrzeń kulturalno-edukacyjną.

Po rozbudowie siedziba ŚCWiS posłuży także lokalnej społeczności katowickiej dzielnicy Brynów jako miejsce spotkań. Chcemy być dla mieszkańców okolicy placówką z szeroką ofertą kulturalną. Tym bardziej, że w 2023 r. został wyburzony Zakładowy Dom Kultury przy KWK "Wujek".

Odnowiony ŚCWiS będzie też jeszcze bardziej dostępny dla osób ze specjalnymi potrzebami, dla których przygotowujemy szereg udogodnień.

Po rozbudowie gości ŚCWiS przywita nowy reprezentacyjny hol wejściowy z recepcją. Dla nich powstają też: sala konferencyjna, pomieszczenia na warsztaty artystyczno-edukacyjne, biblioteka czy archiwum. Atrakcją będą antresola i zielony dach użytkowy, który będzie też tarasem widokowym. Znajdą się tam plansze edukacyjne z informacjami o historii kopalni.

Wokół budynków można będzie zobaczyć gabloty z eksponatami górniczymi, a także m.in. wagonik kopalniany.

Także zespół Centrum będzie mógł prowadzić działalność merytoryczną oraz administracyjną w nowych pomieszczeniach biurowych.