Publikacja "Wokół górniczej tożsamości" jest pokłosiem konferencji pod tym samym tytułem, która odbyła się pod koniec 2023 r. w Katowicach z inicjatywy Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności z udziałem historyków i górników. Składa się z 3 rozdziałów odpowiadających trzem panelom konferencyjnym:
- Między deportacją, werbunkiem a współzawodnictwem pracy
2. Przemiany etosu górniczego w XIX i XX wieku
3. Opozycja "solidarnościowa" a górnictwo w latach osiemdziesiątych XX wieku
Już same tytuły kolejnych tekstów są zapowiedzią wielu ciekawych tematów, jakie są w nich poruszone, m.in.:
– Dariusz Węgrzyn "Trudny start. Rok 1945 w górnictwie górnośląskim",
– Sebastian Rosenbaum "Za chlebem. Migracje do pracy w górnictwie w dobie PRL-u",
– Bogusław Tracz "Współzawodnictwo pracy i górniczy mit",
– Ryszard Kaczmarek "»Uroki życia górnika« w oczach przybysza z centralnej Polski w epoce gierkowskiej",
– Ireneusz Tatura "Powstanie pierwszego polskiego związku zawodowego na Górnym Śląsku – Związku Wzajemnej Pomocy Chrześcijańskich Robotników Górnośląskich",
– Robert Ciupa "Pacyfikacja kopalni »Wujek«: od rzeczywistej tragedii do demokratycznego mitu.
Jak pisze we wstępie dyrektor ŚCWiS Robet Ciupa, "[…] tożsamość górnicza […] to zespół cech i właściwości kulturowych ważny nie tylko dla osób wykonujących zawód górnika, nie tylko dla ich bliskich, ale też tych osób, którym przyszło żyć w cieniu »gruby«. W cieniu wież szybów kopalnianych, w zasięgu górniczej architektury i infrastruktury, w kontakcie z ludźmi tego trudnego fachu, w zasięgu języka górniczego, pojęć z zakresu górnictwa, obyczajów, tradycji, strojów, opowieści."