Publikacja jest pokłosiem międzynarodowej konferencji "Migracje a tożsamość na Górnym Śląsku", która odbyła się w Śląskim Centrum Wolności i Solidarności w dniach 20–21 października 2023 r. Jest to jednocześnie książka, którą czyta się niemal jak literaturę faktu – teksty nie są pisane hermetycznym językiem naukowym, a treść daje okazję do odkrywania nieznanej często i niedocenianej historii ostatnich niemal dwustu lat, widzianej przez pryzmat migracji z i na Górny Śląsk. W kolejnych artykułach znajdujemy więc i opisy pierwszych wyjazdów zarobkowych do pobliskiego zaboru rosyjskiego w połowie XIX w., i następujących wkrótce potem wędrówek do USA, Westfalii, a nawet Brazylii. Poznajemy przyczyny i skutki napływu wielkich rzesz ludzi do pracy, głównie w kopalniach, po II wojnie światowej. A także zderzamy się z losami tych, którzy migrowali pod przymusem – zwłaszcza uprowadzeni do Związku Sowieckiego w 1945 r. Nie brakuje też tekstów o stosunkowo niedawnych emigrantach, którzy opuścili śląską ziemię na skutek wprowadzenia stanu wojennego w PRL.

"Wydawałoby się, że o tożsamości/tożsamościach na terenach wskazanych w tytule tomu napisano niemal wszystko. A jednak nie, książka jest dziełem nowatorskim. Grono badaczy – pod redakcją naukową dr. Dariusza Węgrzyna – zaprezentowało podejście wychodzące, nieraz mocno, poza dotychczasowe ujmowanie problemu."
Z recenzji prof. Grzegorza Straucholda