"Czarny Diament Wolności" to honorowe wyróżnienie przyznawane przez Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z Wujka osobom, instytucjom i wspólnotom, które w szczególny sposób zasłużyły się w pielęgnowaniu pamięci o wydarzeniach z 16 grudnia 1981 roku w kopalni "Wujek" oraz o wszystkich ofiarach i represjonowanych w okresie stanu wojennego i rządów komunistycznych w Polsce.
Nagroda „Czarny Diament Wolności”
Nazwa nagrody nawiązuje do śląskich korzeni i symboliki węgla – "czarnego diamentu" – a zarazem do siły, odwagi i niezłomności dziewięciu górników z "Wujka": Józefa Czekalskiego, Józefa Gizy, Joachima Gnidy, Ryszarda Gzika, Bogusława Kopczaka, Andrzeja Pełki, Jana Stawisińskiego, Zbigniewa Wilka i Zenona Zająca, którzy oddali życie w obronie solidarności i ludzkiej godności.
Nagroda przyznawana jest za działania wyróżniające się rzetelnością, wysoką jakością merytoryczną i szacunkiem dla prawdy historycznej – zarówno w sferze naukowej, artystycznej, edukacyjnej, jak i społecznej. Może ją otrzymać osoba fizyczna, organizacja pozarządowa, instytucja kultury lub jednostka samorządu terytorialnego.
Laureaci otrzymują statuetkę z brązu oraz pamiątkowy dyplom, a uroczystość wręczenia odbywa się w siedzibie Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z Wujka – miejscu, które upamiętnia ofiarę górników i przypomina, że wolność nigdy nie jest dana raz na zawsze.
