Laureatką nagrody Czarny Diament Wolności w roku 2026 została Magdalena Pelc. Gala, podczas której ogłoszono oficjalnie nazwisko uhonorowanej osoby i wręczono jej statuetkę, odbyła się 7 września 2026 r. w ŚCWiS. Magdalena Pelc jest siostrą śp. Zbigniewa Wilka, jednego z dziewięciu górników poległych podczas pacyfikacji kopalni "Wujek" w grudniu 1981 r. Od lat troszczy się o upamiętnienie Dziewięciu z "Wujka", zwłaszcza w Tarnobrzegu, gdzie mieszka i w rodzinnych stronach.
Podczas gali Dyrektor ŚCWiS i jednocześnie przewodniczący kapituły nagrody, Robert Ciupa, podkreślał w laudacji, jak ważną rolę spełnia działalność Magdaleny Pelc. Z wdzięcznością za tę aktywność i dbanie o pamięć historyczną wypowiadali się także w krótkich przemówieniach członkini kapituły, senator Halina Bieda oraz wiceprezydent Katowic Jarosław Makowski. Na koniec głos zabrała też laureatka, która prosiła także, aby stanął koło niej, swojego kolejnego brata Jana. Ze wzruszeniem podkreśliła, że jej zabitemu podczas pacyfikacji bratu należy się dziś od nas pamięć i modlitwa. "Jedno i drugie staram się robić" – powiedziała.
Czarny Diament Wolności jest nagrodą przyznawaną przez Śląskie Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z "Wujka" dla uczczenia szczególnych zasług w dbaniu o pamięć o pacyfikacji kopalni "Wujek", a szczególnie o dziewięciu zabitych górnikach. Jak stanowi regulamin nagrody, jest ona przyznawana za działania odznaczające się wysoką jakością merytoryczną oraz rzetelną i godną postawą w dbaniu o historyczną prawdę.
Laureat otrzymuje statuetkę Czarny Diament Wolności. Jej twórcą jest śląski rzeźbiarz Bogumił Burzyński. Jest wykonana z brązu i ma formę postaci przywołującej skojarzenia klasycznych statuetek (np. Oscar).
W jej centralnej części znajduje się "czarny diament" – bryłka węgla.
Magdalena Pelc od lat dba o to, by w jej rodzinnych stronach regularnie odbywały się uroczystości rocznicowe, msze święte i spotkania upamiętniające jej brata oraz pozostałe ofiary pacyfikacji. Była m.in. inicjatorką i uczestniczką odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej górnikom z "Wujka" w Tarnobrzegu, a także nadania ich imienia tamtejszemu Centrum Fizjoterapii. "Tegoroczna nagroda – jak stwierdza w swoim werdykcie kapituła – podkreśla rolę siostry zamordowanego górnika w kultywowaniu pamięci o wszystkich osobach represjonowanych przez system komunistyczny w latach 1945–1989."
Laureatami nagrody w poprzednich latach byli:
2022 r. – Społeczny Komitet Pamięci Górników Kopalni Węgla Kamiennego "Wujek" w Katowicach Poległych 16 grudnia 1981 r. – nagroda, przyznana przez Dyrektora ŚCWiS Roberta Ciupę, nosiła wówczas krótszą nazwę Czarny Diament.
2024 r. – Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Michał Piwoński, nauczyciel historii w II Liceum Ogólnokształcącym im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Mikołowie, pomysłodawca grudniowego, młodzieżowego Biegu Dziewięciu Górników.
2025 r. – Kopalnia Węgla Kamiennego "Staszic-Wujek" w uznaniu szczególnych zasług w kultywowaniu i pielęgnowaniu pamięci o ofiarach stanu wojennego oraz pacyfikacji kopalni "Wujek" z 16 grudnia 1981 r.
