Rok 2026 jest w województwie śląskim Rokiem Dziewięciu Górników z "Wujka". Uchwałę w tej sprawie przyjął Sejmik Województwa Śląskiego na sesji 15 grudnia 2025 roku, czyli w przeddzień 44. rocznicy pacyfikacji strajku w kopalni.
Wykonanie uchwały zostało powierzone Zarządowi Województwa Śląskiego. W uzasadnieniu przedstawionym na sesji napisano:
W 2026 roku mija 45 lat od wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Na Górnym Śląsku wydarzenia te miały szczególny wymiar. Na wieść o internowaniu przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ w Kopalni Węgla Kamiennego "Wujek" w Katowicach Jana Ludwiczaka załoga w dniu 14 grudnia 1981 roku ogłosiła strajk okupacyjny. Domagano się uwolnienia Ludwiczaka i innych internowanych oraz odwołania stanu wojennego. Strajkujący postanowili się przeciwstawić złu. Stanęli w obronie kolegi, ale też wartości najwyższych jakimi są wolność i Solidarność.
W dniu 16 grudnia 1981 roku doszło do pacyfikacji przez siły porządkowe oraz wojsko strajkujących górników z kopalni "Wujek" w Katowicach. Władze komunistyczne postanowiły złamać opór strajkujących robotników siłą. Padły strzały. W ich wyniku zginęli: Józef Czekalski, Józef Krzysztof Giza, Joachim Józef Gnida, Ryszard Józef Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Jan Stawisiński, Zbigniew Wilk oraz Zenon Zając. Kolejnych 23 protestujących zostało rannych. Po stłumieniu strajku posypały się represje na jego uczestników oraz przywódców. Tuż po zakończeniu pacyfikacji w miejscu tragedii stanął prosty drewniany krzyż, jako znak ofiary robotników. Dziś przypomina ją pomnik będący bez wątpienia jednym z symboli Katowic oraz całego Górnego Śląska. Trwa też pamięć o tym tragicznym wydarzeniu tak ważnym na drodze do wolności Polski. Śmierć górników kopalni "Wujek" stała się ogólnopolskim symbolem oporu wobec dyktatury i łamania praw człowieka ówczesnych i następnych pokoleń.
W związku z powyższym zasadne jest ogłoszenie roku 2026 Rokiem Dziewięciu Górników z "Wujka". Tym samym złożenie najwyższego hołdu górnikom, którzy stracili życie i zdrowie w czasie pacyfikacji kopalni "Wujek" w Katowicach w dniu 16 grudnia 1981 roku. Należy pamiętać nie tylko o tych tragicznych wydarzeniach, ale też przestrzegać, by nigdy już się nie powtórzyły.
•
Tutaj znajdziecie Biogramy Dziewięciu z "Wujka".
Zobaczcie, jak opowiada o tych wydarzeniach nasza stała wystawa historyczna w Śląskim Centrum Wolności i Solidarności im. Dziewięciu Górników z "Wujka". ▼
